جستجو

 

رادیو سلامت

جراحی ریفلاکس معده به مری

بیماری GERD در 44 درصد مردم عادی دیده می شود، این در حالی است که تنها 10 تا 15% آنها علامت دار هستند. مرد ها بیشتر از زنها مبتلا میشود و نیمی از آنها باید برای مدت طولانی درمان بشوند. علت بیماری ، نقص عملکرد اسفنگتر تحتاني مری خصوصاً در زمان پر بودن معده است.

  • سوزش یا درد پشت جناغ ( Retrosternal Burn or Pain)
  • برگشت محتویات اسیدی با غذای خورده شده به سمت حلق و حتی خروج آن از بینی و دهان ( Regurgitation )
  • اختلالات تنفسی بعلت ورود محتویات اسيدي معده به داخل مجاری تنفسی همراه با سرفه شبانه
  • سوزش ودرد اپیگاستر ( ناحیه فوقانی شکم )
  • احساس خراش و گیر كردن غذا در زمان بلع خصوصاً در قسمت پایین مری
  1. آندوسکوپی: در آندوسکوپی از مری و معده مواجه با سوختگی مری در قسمت تحتانی آن درست دربالای دریچه و اسفنگتر تحتانی مری می شویم که بصورت قرمزی ، اریتم منتشر و گاهی در موارد شدید خونریزی های سطحی همراه با زخم های متعدد سطحی در این ناحیه دیده می شود. گاهی همراه با این تابلو ، فتق هیاتال کوچکی نیز ممکن است دیده شود .
  2. باریوم سوالوو میل: در عكسبرداري در حين بلع ماده حاجب ( باریوم ) که در وضعیت سرازیر کردن بیمار گرفته می شود ممکن است فتق هیاتال در مجاورت اسفنگتر تحتانی مری دیده شود .
  3. مانومتری و PH متری مری: با اندازه گیری فشار استراحت و فشار بلع در نواحی مختلف مری خصوصاً در ناحیه اسفنگتر تحتانی مری ، اختلال عملکرد و فونکسیون این اسفنگتر مشخص می شود . PH متری نیز در نقاط مختلف مری حاکی از افزایش اسیدیته مری بویژه در نواحی تحتانی آن است که در حالت نرمال ، PH مری در تمام نواحی باید غیر اسیدی باشد .

بیمارانی که مبتلا به GERD هستند در ابتدا تحت درمان طبی و دارویی قرار می گیرند . ترکیبات مهار کننده پمپ پروتون نظیر اومپرازول یا پنتاپرازول با دوز 20 تا 40 ميلي گرم روزی دو مرتبه قبل از غذا ( صبح و شب ) و بمدت 8 هفته می تواند به میزان قابل ملاحظه ای علائم بیماری را بر طرف نماید . بیماران همچنین باید از مصرف سیر وپیاز خام ، قهوه ، شکلات ، فلفل و ادویه سوسیس و کالباس ، خوردنیها و میوه های ترش ، غذا های حجیم و سنگین مانند آش ، آبگوشت و امثال اینها اکیداً اجتناب کنند . هر گونه عاملی که باعث افزایش فشار داخل شکمی شود مانند کمربند یا گن تنگ و نشستن در وضعیت چمباتمه، ونیز خوابیدن بلافاصله پس از صرف غذا ، منجر به بروز ریفلاکس وپس زدن اسید و محتویات معده بداخل مری می گردد. لذا بیماران بایستی تا 2 ساعت پس از صرف غذا از خوابیدن اجتناب ورزند ، مصرف آب همراه با غذا نیز کما بیش باعث بروز علائم ریفلاکس میشود .

درمان جراحی اقدام نهایی برای بیمارانی است که :

  • بدرمان دارویی پاسخ نمی دهند .
  • فتق هیاتال همراه با این بیماری دارند .
  • نسبت به ترکیبات اومپرازول ، پنتازول ، رانیتيدین ، فاموتیدین و مانند آنها حساسیت یا عدم تحمل نشان می دهند .
  • آن دسته بیمارانی که با قطع دارو مجدداً دچار عود بیماری میشوند .
  • بهترین شیوه در درمان جراحی ریفلاکس معده – مری ، روش لاپاراسکوپی است . آنچنانکه قبلاً ذکر شد در این روش مدت بستری کوتاهتر است ، عوارض عمل نظیر عفونت زخم ، خونریزی ، فتق جدار شکم و درد بخاطر نبود شکاف شکم کمتر است ، و بازگشت به کار و زندگی عادی ، زودتر خواهد بود . عمل جراحی با استفاده از قسمتی از فوندوس معده برای پیچیدن آن به دور مری انجام می شود ، درست مانند شنل يا حوله ای که روی دوش می اندازند وآنرا بدور گردن پیچیده و با دگمه ای در جلو ، آنرا فیکس می کنند ، اسفنگتر تحتانی مری با همين شيوه تقویت و از ایجاد ریفلاکس اسید از معده به مری جلوگیری می شود . این عمل را فوندوپلیکاسیون می نامند .
  1. فوندوپلیکاسیون 360 درجه یا نیسن (Nissen): این روش ، مدل استاندارد فوندوپلیکاسیون است و در آن تمام فوندوس معده از طرفین مری چرخانده و در قدام مری با سه بخیه فیکس می شود . گاهی با این روش سکسکه ، ديسفاژی و عدم توانایی در آروغ زدن ( gass bloat) ایجاد می شود . میزان عود در این روش از روشهای دیگر بیشتر است .
  2. فوندوپلیکاسیون 270 درجه یا توپت (Toupet): این روش بیشتر در بچه ها بکار می رود و از روش نیسن بهتر جواب می دهد . البته در بالغین نیز با عوارض کمتری همراه است . توپت این روش را با چرخاندن فوندوس بدور مری و فیکس کردن لبه های آن در هر طرف ( راست و چپ ) انجام داد بدون آنکه آنرا بطور کامل درقدام مری فیکس نماید فقط به تقويت ناحیه خلفی اکتفا نمود . ریسک عوارض عمل در دراز مدت از روش نیسن کمتر است و بهمین دلیل از آن بیشتر استفاده می شود .
  3. فوندوپلیکاسیون دور (Dor): در این روش عمل آنتی ریفلاکس بصورت قدامی انجام می شود و بیشتر بطور همزمان با عمل جراحی میوترمی هلر (Heller) در درمان آشالازی بکار می رود .بیماران از فردای روز عمل تحت رژیم مایعات صاف شده و سبک قرار گرفته و تدریجاً طی دو سه روز رژیم معمولی را می توانند تحمل کنند. ممکنست بعضی بیماران تا چند هفته از ديسفاژی یعنی گیر کردن غذا در ناحیه تحتانی مری ( جایی که عمل فوندوپلیکاسیون انجام شده ) ونیز از عدم توانایی در آروغ زدن شکایت داشته باشند که اینها نیز به تدریج مرتفع خواهد شد . عکسبرداری مری با گاستروگرافین در روز اول پس از عمل ، میزان مناسب بودن تنگی اسفنگتر تحتانی مری را مشخص خواهد نمود که در صورت شدید بودن تنگی ، ممکنست نیاز به انجام عمل مجدد برای آزاد کردن بخیه های پر فشار باشد .